1994an, Europako Batzordeak ontziei eta ontzi-hondakinei buruzko 94/62/EE Zuzentaraua argitaratu zuen. Nazio-mailako ondorengo araudiak bateratzeko helburuarekin sortu zen, ontzien eta horien hondakinen inpaktua murrizteko ahaleginak bateratzeko. 94/62/EE Zuzentarauak hainbat aldaketa izan zituen, eta eguneratuena 2018an, 2018/851 (EB) Zuzentarauan, non helburu espezifikoak ezarri baitziren.

Zuzentarau horrek eta hura aldatzen zuten geroko zuzentarauek, horien osagarri diren beste batzuekin batera, hala nola hondakinei buruzko 2008/98/EE Zuzentarauak eta plastikozko ontzien inpaktua murrizteari buruzko 914/2004 (EB) Zuzentarauak, hondakinei buruzko 7/2022 Legea garatzeko oinarriak ezarri zituzten. Lege hori estatuko erregelamendu-esparrua ireki zuen, eta oinarritzat hartuta, ontzi eta ontzi-hondakinei buruzko 1055/2022 Errege Dekretua garatu zen.

Erregelamendu berri horiek betebehar berriak ezarri zizkieten Ekoizlearen Erantzukizun Zabalduaren kontzeptuaren bidez edozein motatako ontziak sortzen edo erabiltzen dituzten kateko agente guztiei, eta helburu berriak ezarri ziren sortutako nahiz baztertutako ontzien kantitatea eta materialak arautzeko. Ontzien berrerabilpenaren, birziklagarritasunaren eta pisuaren murrizketaren helburuak ezarri ziren, elikadura-katearen katebegietan berariazko neurriak ezarriz.

El 11 de febrero de 2025 entró en vigor el nuevo Reglamento (UE) 2025/40 del Parlamento Europeo y del Consejo, sobre los Envases y Residuos de Envases (PPWR), que deroga la Directiva 94/62/CE. Aunque en muchos aspectos el Real Decreto 1055/2022 desplegó unos objetivos más ambiciosos que el nuevo Reglamento, está en elaboración un nuevo Real Decreto que incluya lo establecido en el nuevo Reglamento europeo.

2025eko otsailaren 11n sartu zen indarrean Ontziei eta Ontzien Hondakinei buruzko Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren 2025/40 (EB) Erregelamendu berria, 94/62/EE Zuzentaraua indargabetzen duena. Alderdi askotan, 1055/2022 Errege Dekretuak Erregelamendu berriak baino asmo handiagoko helburuak ezarri zituen arren, Errege Dekretu berri bat prestatzen ari da, Europako Erregelamendu berriak ezarritakoa jasoko duena.

Ontziei eta Ontzien Hondakinei buruzko Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren 2025/40 (EB) Erregelamendua

---

Arau loteslea da, eta, beraz, 2025eko otsailaren 11tik berehala aplikatzen da Europar Batasuneko estatu kide guztietan. EBko herrialde guztiek bete beharreko helburuak eta neurriak ezartzen ditu, gai hauei buruz: prebentzioa, berrerabilera, birziklapena eta bilketa bereizia. Helburu hauek ditu: hondakinak murriztea, berrerabiltzea, birziklatzea eta birziklatutako materialen erabilera sustatzea ontzi berrien fabrikazioan.

Hori lortzeko, neurriak eta helburuak ezartzen dira, honako hauetan oinarrituta:

1. Hondakinen prebentzioa: Epe ertain eta luzera hondakin gutxiago sortzeko helburuak ezartzen dira.
2. Materialak birziklatzea: Materialen bilketa bereizia bermatu nahi da, birziklatzearen eta plastiko birziklatuaren helburuekin bat etorriz, plastikozko botiletarako eta latetarako helburuak ezarriz. EEMMek material bakoitza biltzeko nahitaezko helburuak ezarriko dituzte.
3. Diseinu iraunkorra: Plastiko birziklagarriaren erabilera eta ontzi guztien birziklagarritasuna areagotzea. Birziklatzeko eta eskalan birziklatzeko diseinu-irizpideen bidez, 2030erako ontzi guztiak birziklagarriak izatea lortu nahi da.
4. Ontziak berrerabiltzea eta betetzea sustatzea, epe laburrerako nahitaezko helburuekin eta epe luzerako orientagarriekin.

A. HONDAKINEN PREBENTZIOA

Hondakinen prebentzioaren helburuak

• Beharrezkoa ez den ontziratzea arautzen du, hondakinen sorrera murrizteko.
• 2030etik aurrera, ontziak pisuan eta bolumenean minimizatu behar dira.
• IV. eranskineko funtzionaltasun-irizpideak bete behar dira.
• 2030erako, ontzi kolektiboetan, garraioko ontzietan edo merkataritza elektronikoko ontzietan, gehieneko espazio hutsa % 50ekoa izango da.
• Erabilera bakarreko ontzi batzuk debekatzen ditu txikizkako sektorean eta HORECAn (jatetxeak eta kafetegiak).
• Debekatutako ontzien artean, fruta eta barazki freskoetarako plastikozko ontziak (< 1,5 kg) eta dosi bakarrekoak daude.
• 2028rako espazio hutsaren ratioa kalkulatzeko metodoa argitaratuko da.

Ekoizlearen Erantzukizun Zabaldua (RAP)

• SCRAPek kobratzen dituzten tarifen modulazioa harmonizatzen du.
• Produktuaren ekoizleentzako erregistroa eskatzen da.
• RAPek behartutako industriak bere gain hartuko ditu etiketen eta azterlanen kostuak, eta aurrekontua bideratuko du prebentziorako.

B. BIRZIKLATZEA

Bilketa bereizia

• Bigarren mailako lehengaien merkatua bultzatu nahi da.
• 2029rako, plastikoa, zura, metal ferrosoak, aluminioa, beira, papera eta kartoia bereizita biltzeko nahitaezko helburuak ezarriko dira.
• Gordailu eta itzulketa nahitaezko sistemak (SDDR) plastikozko botiletarako eta latetarako (<3L), eta %90eko helburua 2029an, salbu eta 2026an bilketaren %80ra iritsi bada. Ez zaie aplikatzen ardoei, edari espiritutsuei, esneei eta esnekiei.

Etiketatzea

EBren barruan nahitaezko etiketa harmonizatua ezartzen da, hondakinak jatorrian errazago bereizteko eta iraunkortasun-arauak betetzen direla bermatzeko.

• 2026ko abuztuaren 12a baino lehen, Batzordeak betearazpen-egintzak onartuko ditu, etiketa harmonizatuak eta etiketatze-betekizunetarako zehaztapenak ezartzen dituztenak, bai eta ontzia osatzen duen materiala neurtzeko metodologia ere.
• 2028ko abuztuaren 12rako, estatu kideek ziurtatu beharko dute ontzien hondakinak biltzeko erabiltzen diren hondakinentzako ontzi guztietan etiketa harmonizatuak jarri, inprimatu edo grabatuko direla, ikusteko moduan, irakurtzeko moduan eta ezabaezina den moduan, eta etiketa harmonizatuek ontzi bereizietan bota behar diren ontzien hondakinen material-frakzio espezifiko bakoitzaren bilketa bereizia erraztuko dutela.
• 2028ko abuztuaren 12tik aurrera, merkaturatutako ontziek etiketa harmonizatu bat izango dute, eta etiketa horrek materialen osaerari buruzko informazioa jasoko du, kontsumitzaileak egindako bereizketa errazteko.

Etiketa piktogrametan oinarrituko da, eta ulerterraza izango da desgaitasuna duten pertsonentzat ere. Etiketak adieraziko du ontziarean materiala konpostagarria den, etxeko konpostajerako egokia den, eta ontzi konpostagarria naturan bota behar ez dela.

SDDR batera atxikituak dauden adierazi behar da. RAP sistema baten parte diren adierazi ahal izango dute. Ingurumeneko baieztapenak Erregelamenduko gutxieneko baldintzak gainditzen badira bakarrik egin ahal izango dira.

Ingurumen-baieztapenak arautzen dira. Baieztapen horiek dokumentazio teknikoaren bidez frogatu beharko dira.

• 2026ko abuztuaren 12tik aurrera zehaztu beharko da zein unitatek (ontzia, ontziaren zati bat edo ontzi guztiak) betetzen dituen baieztapen horiek.
• Debekatuta dago “ingurumena errespetatzen” edo antzeko baieztapen generikoak markatzea.
• Alegazio ekologikoei buruzko zuzentarau bat prestatzen ari da.

C. DISEINU IRAUNKORRA

Kalitate handiko birziklatzea bultzatu nahi du, bigarren mailako lehengaien merkatua sortzeko, ontzietako substantzien (PFA eta beste batzuk), birziklagarritasunaren, plastiko birziklatuaren nahitaezko indizeen eta nahitaezko ontzi konpostagarrien gaineko betebeharren bidez.

Birziklagarritasuna

Erregelamenduak 2030erako ontzi guztiak ekonomikoki bideragarriak izatea bermatu nahi du, ekonomia zirkularrerako trantsizioa sustatuz. Helburu hori lortzeko, besteak beste, baldintza hauek aplikatzen dira:

• Ontziak 2030erako berrerabili edo birziklagarriak izango dira, eta birziklagarritasun-estandarrak pixkanaka areagotuko dira 2038ra arte.
• 2030eko urtarrilaren 1etik aurrera, ontziko materialek lehen mailako lehengaiak ordezkatzeko kalitate nahikoa duten bigarren mailako lehengaiak lortzeko aukera eman beharko dute.
• Ontziak ebaluatu eta A, B edo C kalitateetan sailkatuko dira, birziklagarritasun-mailaren arabera. C baino kalitate txikiagoa duten ontziak ez dira birziklagarritzat hartuko, eta merkatura sartzea murriztuta egongo da.
• 2038tik aurrera, gutxienez B kalitatea duten ontziak bakarrik merkaturatu ahal izango dira.

Plastiko birziklatuaren edukia

2030etik aurrera, plastikozko ontzietan birziklatutako materialaren gutxieneko ehuneko bat sartzeko betebeharra ezartzen da, 2040tik aurrera helburu handiagoekin. Ekoizleek erantzukizun zabalduara ematen duten ekarpen ekonomikoak erabilitako eduki birziklatuaren ehunekoaren arabera doitu ahal izango dituzte.

Ontzi medikoak, osasun-produktuak, bularreko haurrentzako eta haur txikientzako elikagaiak eta araudi espezifikoak betetzen dituzten bilgarriak baldintza horietatik salbuetsita egongo dira.

Substantzia arriskutsuak mugatzea

Ontzien fabrikazioak ahalik eta gehien murriztu behar ditu berrerabilpenari edo birziklapenari kalte egiten dioten substantziak, edo osasunerako eta ingurumenerako arriskuak sor ditzaketenak. Zehazki, metal astunen eta PFAen presentzia mugatzen da:

• Ontzien materialetako berun, kadmio, merkurio eta kromo hexabalentearen kontzentrazioen baturak ez du 100 mg/kg baino handiagoa izan behar.
• 2026ko abuztuaren 12tik aurrera, elikagaiak ukitzeko ontziek PFAS muga zorrotzak izango dituzte.

Konpostagarritasuna

Ontzi konpostagarrietarako arauak bateratu egiten dira, eta ingurumen-onura nabarmenak dakartzaten aplikazioetara mugatzen dira, hala nola bereizten zailak diren biohondakinetara.

• 2028ko otsailaren 12tik aurrera, berariazko ontziek (adibidez, fruta eta barazkietako etiketa itsasgarriak) konpostaje industrialeko arauak bete beharko dituzte, eta, estatu kideek eskatuz gero, etxeko konpostaje-arauak.

D. BERRERABILPENA ETA BETETZEA

Ontzi berrerabilgarrien erabilera bultzatzen da, gordailu eta itzultzera sistemak ezarriz. Horretarako, pizgarri ekonomikoak eta beharrezkoak ez diren ontziak murrizteko neurri berriak ahalbidetzen dira.

Berrerabilpena

Oro har, kontsumitzaileek erabiltzen dituzten ontzien ehuneko bat berrerabilgarriak izan beharko dira 2030ean, eta gutxi gorabehera 2040rako, berrerabiltzeko sistema baten barruan. Helburuak betetzen direla frogatzeko betebeharra garapen-legeriatik 2030 edo 1,5 urtera hasten da.

Zehazki, ostalaritzaren eta jatetxeen sektorean enpresa-jarduera gauzatzen duten azken banatzaileek:

• Edari hotzak edo beroak eramateko ontzietan merkaturatzen dituztenek 2027ko otsailaren 12rako, kontsumitzaileek beren ontzia eraman dezaten ontzia betetzeko sistema bat eskainiko dute.
• Eramateko ontziak merkaturatzen dituztenek, 2028ko otsailaren 12rako, produktuak ontzi berrerabilgarrietan lortzeko aukera eman beharko diete kontsumitzaileei, berrerabiltzeko sistema baten barruan (ez prezio altuagoan, ez baldintza txarragoetan).

Betetzea

• 2030eko urtarriletik aurrera, 400 m²-tik gorako salmenta-azalera duten azken banatzaileek espazioaren % 10 erabili beharko dute kargatzeko (elikagaiak eta ez elikagaiak).
• 2027ko otsailetik aurrera, eramateko janaria eta edariak eskaintzen dituzten azken banatzaileek kontsumitzaileek beren ontziak betetzeko sistema bat eman beharko dute.

94/62/EE Zuzentaraua, ontziei eta ontzi-hondakinei buruzkoa INDARGABETUA

---

Ontzien eta ontzi-hondakinen kudeaketari buruzko neurri nazionalak bateratzeko, eta bilgarriek eta ontzi-hondakinek ingurunean duten eragina prebenituz eta murriztuz ingurumenaren kalitatea hobetzeko, Batzordeak bilgarriei eta ontzi-hondakinei buruzko 94/62/EE Zuzentaraua onartu zuen.

2018/852 (EB) Zuzentaraua 94/62/EE Zuzentarauaren azken aldaketa da, eta neurri eguneratuak ditu, honako hauetarako:

• Ontzien hondakinen ekoizpena prebenitzea.
• Ontzien hondakinak berrerabiltzea, birziklatzea eta gainerako balorizazio-moduak sustatzea, azken deuseztapenaren kaltetan, horrela ekonomia zirkular bateranzko trantsizioan lagunduz.

Zuzentarauak Europako merkatuan dauden ontzi guztiak eta ontzien hondakin guztiak biltzen ditu, industrian, merkataritzan, bulegoetan, merkataritza-establezimenduetan, zerbitzuetan, etxeetan edo beste edozein lekutan erabiltzen edo ekoizten diren kontuan hartu gabe, erabilitako materialak edozein direla ere.

EBko herrialdeek merkatuan dauden ontzi berrerabilgarrien eta ingurumena errespetatuz ontziak berrerabiltzeko sistemen proportzioa handitzea sustatu behar dute, betiere elikagaien segurtasuna eta kontsumitzaileen segurtasuna arriskuan jartzen ez badute. Sistema horiek honako hauek izan ditzakete:

• Gordailatzeko eta itzultzeko sistemak.
• Helburuak.
• Pizgarri ekonomikoak.
• Merkatuan jarritako ontzi berrerabilgarrien gutxieneko ehunekoak ontzi mota bakoitzeko, etab.

EBko herrialdeek ere birziklatze-helburuak betetzeko beharrezko neurriak hartu behar dituzte, eta helburu horiek aldatu egiten dira ontziratze-materialaren arabera:

Eguneratze data: 2025/06/18